گیوه ی خاکستری

گیوه دوزی

از زمان پیدایش بشر انسان به دنبال رفع نیاز های خویش بوده است و یکی از این نیاز ها محافظت از پاهاست .
گیوه یکی از ابزار های محافظت از پا بوده که پیشینه ی آن در ایران به 1000 سال پیش بر می گردد .

با گذشت زمان تغییراتی در شکل و ساختمان گیوه به وجود آمده و شکل امروزی آن حدود 300 سال قدمت دارد.
گیوه پاپوشی از جنس نخ پنبه ای یا ابریشم است که کفه ی آن از لاستیک یا چرم ساخته می شود.
بسیار بادوام ، سبک و راحت بوده و قابلیت شست و شو دارد این پاپوش از طبی ترین و استاندارد ترین کفش های ایران شناخته شده است و به خاطر نوع خاص دوخت و طراحی آن لنگه به لنگه نمی شود و پای چپ و راست ندارد و همچنین قابلیت ترمیم دارد.

به دلیل نوع بافت آن باعث احساس خنکی در پا می شود که برای مناطق با آب و هوای گرم و خشک و همچنین برای استفاده در فصول گرم سال بسیار مناسب است .

گیوه در کدام استان ها تولید می شود ؟

در حال حاضر استان های کردستان ، ایلام ، چهار محال و بختیاری ، زنجان ، کرمانشاه و استان مرکزی (شهر سنجان) به تولید این کفش مشغول هستند و یکی از سوغاتی های با ارزش این استان ها به شمار می رود .

مراحل تولید

این پاپوش به صورت کاملا رسمی و در چهار مرحله ی چرم سازی ، رویه بافی ،  تخت کشی و گیوه دوزی ( مونتاژ ) تولید می شود .
دارای دو قسمت رویه و کفی است که رویه ی آن توسط زنان ، از نخ پنبه ای یا ابریشم ، به وسیله ی سوزن های بزرگ به نام جوالدوز بافته می شود .
رویه خود به سه قسمت دور گیوه ، رویه ی گیوه و دم گیر یا شیرازه تقسیم شده که هر قسمت توسط یک زن بافته شده در انتها به یکدیگر متصل می شود .

کفه ی آن به دست مردان و با استفاده از چرم تهیه می شود که البته امروزه بیشتر از لاستیک ( تایر خودرو ) برای تهیه ی کفه استفاده می شود.
در برخی موارد برای جلوگیری از نفوذ آب به درون گیوه کفی آن را سریشم آغشته می کنند که برای مصارف کشاورزی و باغبانی مناسب تر است. پس از آن رویه و کفه را با نخ موم زده به یکدیگر متصل می کنند .

تولید یک جفت گیوه حدود دو روز زمان می برد .
گیوه ی مردانه معمولا به رنگ سفید و گیوه ی زنانه را با نخ های رنگی می بافند .

گیوه زنانهدر قسمت کف و نوک گیوه از  نری خشک شده گاو استفاده می کنند که رنگ استخوانی دارد و در قسمت زیرین رویه از موی بز استفاده می کنند که دیده نمی شود . گاهی چرم های رنگی را به رویه رو دوزی می کنند ، که زیبایی آن را چندین برابر می کند .

رقابت گیوه و کفش های امروزی

متاسفانه با وجود کفش های ارزان و تنوع زیاد آن ها استفاده از این پاپوش بسیار کم شده است و تعداد کارگاه های گیوه دوزی رو به کاهش است و بیشتر محصولات این کار گاه ها توسط مسافران به عنوان سوغات خریداری می شود .
البته امروزه مردم شهرنشین علاقه ی زیادی به استفاده از گیوه نشان می دهند .

برچسب ها: , ,
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *